ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΕΝΟΠΟΥΛΟΣ

Η παθογένεια των ετερόφωτων και ο Κώδικας Ηθικής & Δεοντολογίας

«Δε θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα

Σε ξένα αναστυλώματα δεμένο.

Ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο.

Μα όσο ανεβαίνω, μόνος ν’ ανεβαίνω.

Δε θέλω του γυαλιού το λαμπροφέγγισμα,

Που δείχνεται άστρο με του ήλιου τη χάρι.

Θέλω να δίνω φως από τη φλόγα μου,

Κι ας είμαι κι ένα ταπεινό λυχνάρι».

Γιώργος Δροσίνης

Η τέχνη πάντα υπηρετούσε τον άνθρωπο και τον πολιτισμό του και έρχεται αυτό το διαχρονικά επίκαιρο ποίημα να μας εντοπίζει την παθογένεια της αποδοχής των ετερόφωτων ανθρώπων, που έχουμε αφήσει, συνειδητά ή ασυνείδητα, να βρίσκονται ριζωμένοι μέσα στην κοινωνία μας, είτε στο χώρο των επιχειρήσεων, είτε της πολιτικής ζωής της χώρας. Το ποίημα αυτό λοιπόν πρέπει να έχει θέση σε κάποιο μέρος κάθε γραμμένου ή άγραφου Κώδικα Ηθικής & Δεοντολογίας, ο οποίος για κάθε χώρο δραστηριοτήτων αποτελεί το βασικό πλαίσιο αρχών και αξιών που πρέπει χαρακτηρίζουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων.

Στον επαγγελματικό βίο, η απόδοση των επιχειρήσεων εξαρτάται σήμερα όσο ποτέ άλλοτε από τη σωστή διαχείριση των ικανοτήτων και των γνώσεων των εργαζομένων. Πόσο σημαντική άραγε είναι η διαρκής αξιολόγηση και η σωστή αντίληψη για κάθε εργαζόμενο? Πόσο ηθικά σπουδαίο και αξιακά σημαντικό είναι να μην υπάρχει χώρος για την αναξιοπιστία?

Σήμερα, μέσα στη δεκαετή ύφεση της οικονομίας, μέσα στο 25% της ανεργίας, μέσα στο 50% της ανεργίας των νέων, μέσα στη διαρκή εξαγωγή ταλέντων στο εξωτερικό (το γνωστό brain drain), νέων που έχουν σπουδάσει, όπως έχει υπολογιστεί με 8δις€ από τα χρήματα των Ελλήνων φορολογούμενων και σήμερα υπολογίζεται ότι παράγουν αυτοί οι Έλληνες πάνω από 50δις € ΑΕΠ και πληρώνουν φόρους πάνω από 9δις€ στις χώρες που εργάζονται,  έχουμε υπέρτατο καθήκον να είμαστε συνεπείς και δίκαιοι με την αξιοκρατία. Είναι ένα μεγάλο θέμα για προβληματισμό για την πολιτική, την κοινωνική και την επιχειρηματική ζωή του τόπου το να αντιλαμβανόμαστε για τους ανθρώπους που εργάζονται γύρω μας, κατ΄ αρχήν τί δεν είναι καλό, τί είναι μέτριο, τί δεν είναι αληθινό, τί δηλητηριάζει το κλίμα μέσα σ΄ ένα κοινό περιβάλλον εργασίας. Απομονώνοντας όλα αυτά, τουλάχιστον κάθε προσπάθεια θα βασίζεται στους πλέον ικανούς και άξιους, για να έχει πιθανότητα επιτυχίας. Η επαναξιολόγηση ή και απόρριψη ή έστω ο περιορισμός  υλικών η άυλων παροχών ή προνομίων για τους μη ικανούς, ως αντίδοτο στο έλλειμα αξιοκρατίας, είναι εξίσου σημαντικά με τη θετική και άριστη αξιολόγηση ενός εργαζομένου.

Αυτό το «πλάνο ψήλωμα του κισσού» του Γεώργιου Δροσίνη συνεχίζει να αποτελεί μία παθογένεια στον επαγγελματικό βίο, αν και η οικονομική κρίση θα έπρεπε να έχει επιβάλλει ολοκληρωτικά την αξιοκρατία σε κάθε οργανισμό, πρωτίστως φυσικά στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και στο πολιτικό προσωπικό των κομμάτων. Είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα η αναιτιολόγητη άνοδος ή η λανθασμένη αναγνώριση ή η υπερτιμημένη οικονομική ανταμοιβή ή η κάθε μέτρια επιλογή λόγω γνωριμιών, σχέσεων και λόγω μεροληπτικών επιλογών, αλλά και λόγω λανθασμένης αξιολόγησης και άστοχης σύγκρισης μεταξύ εργαζομένων ανθρώπων κάθε βαθμίδας σε κάθε είδους ιεραρχία. Και αυτή η παθογένεια δεν γεννά μόνον υφαρπαγμένα οφέλη, αλλά εγκαθίσταται σαν τοξικό νέφος που πνίγει αενάως τους άξιους, που τους γίνεται ψυχικό και συναισθηματικό βαρίδι στην πορεία τους όταν θέλουν με συνείδηση, πάθος και δύναμη να προχωρούν μπροστά.

Το πλέον δυσάρεστο και επικίνδυνο όμως είναι η άνοδος ή έστω απλά η αναγνώριση, να υιοθετείται από τους προϊσταμένους κάθε ενός που καταφέρνει να ξεγελά, να οικειοποιείται τον κόπο άλλων, να επιδεικνύει έντεχνα και υποκριτικά αρετές που δεν διαθέτει και να πείθει για την εργατικότητα και αποτελεσματικότητά του, δημιουργώντας μία ψευδοεικόνα για τον ίδιο και μία υποεικόνα για τους γύρω του, τους οποίους φροντίζει μεθοδικά και συνωμοτικά να απομονώνει και να απομονώνεται για να μην υπάρχει η σύγκριση και να μην αναδεικνύεται η ανεπάρκειά του.

Εδώ στην παθογένεια συμμετέχει πλήρως όμως και αυτός ο επικεφαλής που λαμβάνει αποφάσεις, που κρίνει, που αξιολογεί και που τελικά απατάται και αυταπατάται. Η επάρκεια είναι πέρα από τα λόγια, για όλους. Ο έξυπνος ή ο καλός επικεφαλής πιστεύει τα μισά από όσα ακούει και ξέρει να ανιχνεύει την αλήθεια. Πρέπει να αντιλαμβάνεται εκείνα που λένε και πραγματικά κάνουν οι άνθρωποι και εκείνα που λένε ότι κάνουν.

Πρόκειται για μια εμφατική παθογένεια που αντανακλά σε πληθώρα αδυναμιών της επαγγελματικής αλλά και της κοινωνικής ζωής και βέβαια δεν εξαιρείται σε καμία περίπτωση και το πολιτικό προσωπικό της χώρας που διακατέχεται από αυτήν την παθογένεια εμφανώς και ποικιλοτρόπως.

Λίγοι στους πολλούς κάθε εργασιακού περιβάλλοντος είναι οι αυτόφωτοι άνθρωποι που με την αξία τους, το ήθος τους, τις αρετές τους, τις δεξιότητές τους, τη δουλειά τους, τα προσόντα τους, την εργατικότητά τους, τη συνέπειά τους, τον χαρακτήρα τους και την προσωπικότητά τους, ανεβαίνουν τα σκαλοπάτια της οικονομικής ή διοικητικής ιεραρχίας και λαμβάνουν δικαίως την αναγνώριση, την αποδοχή και την εκτίμηση των άλλων. Και είναι εκείνοι οι άνθρωποι που τιμούν με το παραπάνω την θέση τους, καθώς οι ίδιοι δεν έχουν να λογοδοτήσουν σε άλλους παρά μονάχα στη συνείδησή τους και σε αυτό και εκείνους που με πίστη υπηρετούν. Είναι οι άνθρωποι που η δουλειά και η αφοσίωση ρέει στο αίμα τους και έχουν την ικανότητα να αναλαμβάνουν ευθύνες με επιτυχία. Είναι οι άνθρωποι που πρέπει να κερδίζουν εκτίμηση και αγάπη, μεγαλύτερη από αυτή του τρέφει ο επικεφαλής για τη θέση του.

Πόσο παράδοξο και απογοητευτικό όμως είναι το γεγονός ότι αδιαμφισβήτητα ικανοί και άξιοι άνθρωποι σε θέσεις κλειδιά, που έχουν και την τελική ευθύνη, ανέχονται – ή και επιδιώκουν – να έχουν «αυλικούς», περιβάλλον και υφιστάμενους που τους υπηρετούν και τους ξεγελούν με τον πιο γλοιώδη, υποκριτικό αλλά και γελοιώδες τρόπο, θεωρώντας προφανώς ότι τους έχουν ανάγκη ή επειδή βολεύονται ή δεν έχουν χρόνο να ασχοληθούν με αυτήν την προσωπική «έρευνα» ή δεν έχουν τις ψυχικές αντοχές για αλλαγές και επανεκπαίδευση με την υπομονή που απαιτεί ο αναγκαίος λανθάνων χρόνος για το «χτίσιμο» των νέων σωστών συνεργατών, για αυτό και γίνονται ευάλωτοι στην κρίση τους. Ζουν «με του κισσού το πλάνο ψήλωμα» να τους περιτριγυρίζει, μέχρι να αντιληφθούν τον κισσό να τους πνίγει και τότε γεμάτοι λύπη για την αχαριστία και αγανάκτηση, εξουθενωμένοι από τα χρόνια που χάθηκαν σε λανθασμένες ανθρώπινες επενδύσεις, θα ξέρουν ότι ανέβασμα των άλλων δεν υπήρχε, παρά μόνο λαθεμένα «στο δικό τους αναστύλωμα δεμένο». Γι’ αυτό, θα πρέπει είτε να αναγνωριστεί η ανάγκη ύπαρξης, σε κάθε χώρο, του κατάλληλου διαγνωστικού εργαλείου και μοντέλου πρόβλεψης σε συνεπή αντικατάσταση της χρήσης συναισθηματικής νοημοσύνης, για να αναλάβει δράση σαν οδηγός σκέψης και συμπεριφοράς όλων όσων από θέση επικεφαλής έχουν διαρκές καθήκον να αξιολογούν, είτε να είναι ευδιάκριτος ως αρετή ένας βαθιά ριζωμένος εθελούσιος Κώδικας Ηθικής & Δεοντολογίας σε κάθε επικεφαλής με ηγετικές ευθύνες, που θα αποτελεί παράδειγμα, κίνητρο και ηθική ανταμοιβή για τα μέλη κάθε μικρής ή μεγάλης επιχειρησιακής ομάδας και σε κάθε είδους δραστηριότητα.

 

Related Posts

mpenopoulos2

Η μεγάλη Μεταρρύθμιση

Δημοσιεύτηκε στις 17/01/2017 στην κατηγορία Τάσεις του Άγγελου Μπενόπουλου Στη σύγχρονη Ελλάδα, οι σημερινοί πολίτες έχουν…