ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ

Παιδεία για την κοινωνία ή για την «κοινότητα»;

   Τις τελευταίες ημέρες το θέμα της Παιδείας, κυρίως της Τριτοβάθμιας, έχει εισέλθει ορμητικά στην επικαιρότητα.

    Στις πολλές και δυστυχώς συχνές αντιδικίες για το θέμα της Παιδείας  ακούγονται κατά κόρον επικλήσεις για το καλό της «εκπαιδευτικής κοινότητας» ή σε πιο ειδικές συζητήσεις για την «πανεπιστημιακή κοινότητα».  Η λογική όλων αυτών των αναφορών αποθεώνει τα «δίκαια της κοινότητας» και συνήθως αποσιωπά τις ανάγκες της κοινωνίας .

   Η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτά τα δύο δεν ταυτίζονται πάντα και κατ’ανάγκην . Συχνά μάλιστα συγκρούονται, όταν ο εφησυχασμός της «κοινότητας» αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη και ενδυνάμωση της κοινωνίας.

  Η διακήρυξη ότι « ο κύριος στόχος και προσανατολισμός μιας προοδευτικής στρατηγικής για την εκπαίδευση είναι το ανοιχτό στην κοινωνία σχολείο» είναι,  κατά βάση , ορθή. Για ορισμένους όμως , συχνά λειτουργεί είτε ως μανδύας για μία στείρα καταγγελία εναντίον κάθε αναγκαίας μεταρρύθμισης ως ύποπτης για ιδιωτικοποίηση είτε ως κλίνη του Προκρούστη , προκειμένου οι ανάγκες της κοινωνίας να χωρέσουν στις επιθυμίες της «κοινότητας».

  Το πραγματικό νόημα της στρατηγικής για μία εκπαίδευση ανοιχτή στην κοινωνία συνδέεται με μία πολιτική που προάγει και υποστηρίζει με ποιοτικό τρόπο τη δημιουργικότητα, την εξωστρέφεια και την επαφή με τις διεθνείς εξελίξεις,  την πρωτοβουλία, τη συμμετοχή , την καινοτομία , την εφαρμογή της γνώσης και την παιδαγωγική ελευθερία.

  Κι όμως , όποιες θετικές προσπάθειες έχουν γίνει  από την Πολιτεία  προς αυτή την κατεύθυνση,   αντιμετωπίστηκαν  ως «προάγγελος της ιδιωτικοποίησης» ή ως «νέοι ταξικοί φραγμοί στη μόρφωση».

  Το αποτέλεσμα δυστυχώς είναι η ελληνική εκπαίδευση να καρκινοβατεί και ιδιαίτερα η πανεπιστημιακή βαθμίδα να αγκομαχά στην προσπάθεια της να παρακολουθήσει τις φρενήρεις διεθνείς εξελίξεις.

  Δεν αρκεί να μας θλίβει το γεγονός ότι μετά από τόσες πολιτικές προσπάθειες και μεταρρυθμίσεις δεν μπορούμε να διασυνδέσουμε αξιόπιστα ,τα ελληνικά ΑΕΙ και ΤΕΙ με την κοινωνία και την παραγωγή, αφήνοντας τα εγκλωβισμένα  σε αναχρονιστικές πρακτικές  , μακριά από τις αναζητήσεις εργαζομένων, επαγγελματιών, επιχειρηματιών και γονέων .

Η διαπίστωση αυτή πρέπει να μας ωθήσει σε νέες προσεγγίσεις.

  Μία καλή εκδοχή της διασύνδεσης της Εκπαίδευσης με την Κοινωνία θα ήταν η συνέργεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης  με τους φορείς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και με τα όργανα διοίκησης των τοπικών ΑΕΙ και ΤΕΙ.

   Αλλά και αυτό το tango θέλει δύο (Αυτοδιοίκηση και εκπαιδευτικούς φορείς) αλλά απαιτεί επίσης και μία καλή ορχήστρα (όργανα της Πολιτείας) , ώστε να παράγεται ένα αρμονικό αποτέλεσμα.

  Ένα τέτοιο «κοινωνικό εργαστήρι» διασύνδεσης της Παιδείας και ειδικότερα της Τριτοβάθμιας ,με την τοπική κοινωνία και παραγωγή, θα μπορούσε να στηθεί πιλοτικά στη Θεσσαλονίκη, με μία γενναία πρωτοβουλία της  διοίκησης του Δήμου και των  πρυτανικών αρχών των Πανεπιστημίων που εδρεύουν στην πόλη.

   Είναι σωστό, ότι η εφαρμογή πολιτικών στον χώρο της παιδείας απαιτεί πάνω απ’ όλα χρόνο. Δεν επιτρέπει αιφνιδιασμούς και έχει ανάγκη από πιλοτικές εφαρμογές.

   Ας θυμηθούμε επίσης ότι  αφορά πέραν των εκπαιδευομένων περισσότερους από το 1/3 των δημόσιων λειτουργών της χώρας.

   Για όλους αυτούς τους λόγους απαιτεί σταθερότητα , συναίνεση και επιμονή.

  Αυτό επιβάλλει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό αλλά και άμεσα μέτρα. Μέτρα όμως που να μην είναι αποσπασματικά ή για συντεχνιακή κατανάλωση αλλά να στοχεύουν σε μία Παιδεία λειτουργικά χρήσιμη στην κοινωνία και στα παραγωγικά της τμήματα…

Related Posts

SONY DSC

Από τη μη-πολιτική στο εθνικό σχέδιο

Βρισκόμαστε  ήδη στον όγδοο χρόνο της ύφεσης.  Η χώρα μετρά μοναδικές στα παγκόσμια χρονικά απώλειες. Ανεργία…